İran Savaşı: 5 Günde Ne Oldu, Bundan Sonra Ne Olacak?

28 Şubat 2026 sabahı, dünya yeni bir savaşa uyandı. ABD ve İsrail, İran’a yönelik koordineli bir askeri harekât başlattı. İsrail operasyona “Roaring Lion” (Kükreyen Aslan), ABD ise “Epic Fury” (Destansı Öfke) adını verdi. Beş gün içinde Hamaney öldürüldü, Hürmüz Boğazı fiilen kapandı, petrol fiyatları tavan yaptı ve Ortadoğu’nun haritası bir kez daha yeniden çizilmeye başladı.

Bu, 2003 Irak işgalinden bu yana bölgede yaşanan en büyük askeri operasyon. Ama Irak’tan çok farklı bir tablo çiziyor çünkü İran, Saddam’ın Irak’ı değil. Füze kapasitesi var, vekil ağı var, Hürmüz kartı var. Ve bu kartların hepsini oynuyor.

Gelin beş günde neler olduğunu, askeri dengeyi, kullanılan silahları ve bundan sonra neler olabileceğini katman katman analiz edelim.

28 Şubat: İlk Vuruş ve Hamaney’in Ölümü

ABD ve İsrail’in koordineli saldırısı 28 Şubat Cumartesi sabahı başladı. İlk 24 saatte 1.200’den fazla bomba atıldı. Toplam vurulan hedef sayısı 2.000’i aştı.

Saldırının ilk dalgasında İran’ın nükleer altyapısı, balistik füze üsleri, hava savunma sistemleri ve komuta-kontrol merkezleri hedef alındı. Ama asıl şok edici gelişme başka bir yerde yaşandı: İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, saldırılarda öldürüldü. 1 Mart’ta İran devlet medyası ölümü doğruladı. Ertesi gün Hamaney’in eşinin de saldırıda aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybettiği açıklandı.

Bir ülkenin en üst liderinin savaşın ilk gününde öldürülmesi, modern savaş tarihinde nadir görülen bir durum. Bu, saldırının ne kadar hassas istihbarata dayandığını gösteriyor. İsrail istihbaratının İran içindeki penetrasyon derinliği burada bir kez daha kendini kanıtladı.

Hamaney’in yanı sıra Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi eski başkanı Ali Şamhani ve birçok üst düzey komutan da saldırılarda hayatını kaybetti. İran’ın karar alma mekanizması ilk saatlerde ciddi bir darbe aldı.

İki Farklı Operasyon, İki Farklı Hedef

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrım var. İsrail ve ABD aynı anda saldırıyor ama farklı hedeflere odaklanıyor.

İsrail’in Operasyon Roaring Lion’ı tek bir hedefe kilitlenmiş durumda: İran’ın nükleer kapasitesinin kalıcı olarak yok edilmesi. Tel Aviv için nükleer silahlı bir İran varoluşsal bir tehdit. Bu operasyonun amacı İran’ın nükleer programını geri döndürülemez şekilde etkisiz hale getirmek.

ABD’nin Operasyon Epic Fury’si çok daha geniş bir agenda taşıyor. Nükleer tehdidin yanı sıra Washington’ın hedefleri arasında küresel caydırıcılığın yeniden tesis edilmesi, Devrim Muhafızları’nın vekil milislerini finanse etme kapasitesinin kırılması, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının korunması ve Trump’ın açıkça ima ettiği gibi rejim değişikliğine zemin hazırlanması yer alıyor.

Bu iki hedef seti birbiriyle uyumlu ama aynı değil. İsrail nükleer tesisleri vurduktan sonra durmak isteyebilir, ABD ise operasyonun kapsamını genişletmek istiyor. Bu fark ilerleyen günlerde önemli bir gerilim noktası olabilir.

B-2 Spirit ve Dünyanın En Büyük Bombası

Operasyonun askeri açıdan en dikkat çekici boyutu, ABD’nin B-2 Spirit hayalet bombardıman uçaklarını kullanması oldu. ABD tarihinin en büyük B-2 operasyonunda, İran’ın Fordow ve Natanz yeraltı nükleer tesislerine 14 adet GBU-57 Massive Ordnance Penetrator (MOP) atıldı.

MOP hakkında birkaç rakam verelim çünkü bu silahın kapasitesi savaşın seyrini doğrudan etkiliyor:

Fordow tesisi Kum şehri yakınlarında bir dağın içine inşa edilmiş. İran bu tesisi kasıtlı olarak yeraltına kurdu çünkü konvansiyonel silahlarla vurulmasını imkânsız hale getirmek istiyordu. MOP tam olarak bu tür hedefler için tasarlandı. 60 metreden fazla betonu veya toprağı delip geçtikten sonra patlıyor.

Natanz tesisi ise İsfahan’da, İran’ın en büyük açıklanmış uranyum zenginleştirme tesisi. Burada ileri nesil IR-6 ve IR-8 santrifüjlerle uranyum yüzde 60 saflığa kadar zenginleştiriliyordu. Bu, silah sınıfı yüzde 90’a teknik olarak çok yakın bir seviye.

B-2’nin kullanılmasının nedeni açık: Bu uçak radar görünmezliği sayesinde İran hava sahasına tespit edilmeden girebiliyor. İran’ın S-300 ve Bavar-373 hava savunma sistemleri B-2’yi engelleyemedi. Bu, stealth teknolojisinin gerçek bir savaş ortamında etkinliğinin bir kez daha kanıtlanması anlamına geliyor. SİPER hava savunma sistemi analizimizde ele aldığımız gibi, modern hava savunma sistemlerinin stealth tehditlerine karşı ne kadar etkili olduğu sorusu bu savaşla somut veri kazandı.

İran Ne Kaybetti?

İlk beş günün bilançosu İran açısından ağır:

Balistik füze envanterindeki erime özellikle dikkat çekici. Savaş öncesi İran’ın elinde tahminen 2.500 füze vardı. İsrail, fırlatıcıların üçte ikisini ve füze stoğunun üçte biri ile yarısı arasındaki bölümünü savaşın daha ilk aşamasında imha etmeyi başardı. Bu, İran’ın misilleme kapasitesini doğrudan etkileyen bir kayıp.

Ama burada bir nüans var. İran’ın kalan 1.000-1.200 füzesi hala ciddi bir tehdit oluşturuyor. Sejjil gibi katı yakıtlı orta menzilli balistik füzeler 2.500 km menzile sahip ve 17.000 km/s hıza ulaşabiliyor. Tayfun füzesi analizimizde Türkiye’nin balistik füze kapasitesini ele almıştık; İran’ın bu savaşta füzelerini nasıl kullandığı, Türkiye’nin kendi caydırıcılık stratejisi için kritik dersler içeriyor. Envanterin yarısını kaybetmek İran’ı silahsız bırakmıyor, sadece ateş gücünü azaltıyor.

İran’ın Misilleme Stratejisi

İran’ın karşı saldırısı hızlı ve çok cepheli oldu. Tahran sadece İsrail’i değil, ABD’nin bölgedeki tüm varlıklarını ve müttefiklerini hedef aldı.

Rakamlar çarpıcı. İran, BAE’ye 165 balistik füze, 2 seyir füzesi ve 541 drone fırlattı. BAE hava savunması bunların büyük çoğunluğunu engelledi ama 21 drone sivil hedeflere isabet etti. Dubai Havalimanı, dünyanın en yoğun uluslararası transit havalimanı, bir drone saldırısıyla vuruldu ve uçuşlar askıya alındı.

Hedef alınan ülkeler listesi İran’ın stratejisini açıkça ortaya koyuyor:

İran’ın mesajı net: “Bizi vurursanız sadece bizimle değil, tüm bölgeyle uğraşırsınız.” ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerinin hedef alınması, bu ülkeleri ABD ile ittifak ilişkisini sorgulamaya itecek bir baskı aracı.

Sivil hedeflerin vurulması, özellikle Dubai Havalimanı saldırısı, İran’ın orantılılık ilkesini çiğnediğini gösteriyor. Bu, Tahran’ın uluslararası meşruiyet kaybına yol açacak bir tercih. Ama İran’ın mevcut karar vericileri bu hesabı yapmıyor olabilir; dini liderlerini kaybetmiş, intikam duygusunun baskın olduğu bir yönetim yapısı rasyonel hesaptan ziyade duygusal tepki verebilir.

Hürmüz Boğazı: Gerçek Savaş Burada

Askeri operasyonlar kadar, belki daha fazla önemli olan gelişme Hürmüz Boğazı’nda yaşandı. İran Devrim Muhafızları boğazın kapatıldığını açıkladı. “Basra Körfezi’nden tek damla petrol çıkmayacak” ifadesini kullandılar.

Bu sadece bir tehdit değil. Birkaç tankere drone saldırısı düzenlendi, sigortacılar teminatı iptal etti ve düzinelerce yüklü petrol tankeri Basra Körfezi’nde beklemeye geçti. Teknik olarak boğaz fiziksel bir abluka altında değil, bir kanal gibi kapısı yok. Ama İran bunu çok iyi biliyor ve fiziksel değil ekonomik bir abluka kurdu. Sigortasız gemi yola çıkmaz, sigortacı risk almaz, sonuç: fiili kapanma.

Bu neden bu kadar kritik? Dünya petrolünün yüzde 20’si, küresel LNG ticaretinin yüzde 20’si bu boğazdan geçiyor. Bu petrolün büyük bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore’ye gidiyor. Avrupa’nın jet yakıtının yüzde 30’u aynı güzergahı kullanıyor.

Piyasa tepkisi anlık oldu:

Hürmüz’ün uzun süre kapalı kalması halinde fiyatların 100 doları aşması kaçınılmaz görünüyor. Bir analist bunu “1970’lerin Arap petrol ambargosunun ve İran devriminin 3 katı şiddetinde” olarak tanımladı. Bu abartılı bir ifade gibi gelebilir ama Hürmüz’den geçen enerji hacmi düşünüldüğünde gerçekçi bir senaryo.

Lübnan Cephesi: İsrail Fırsatı Kaçırmadı

İsrail, İran’a yönelik operasyonla eş zamanlı olarak Lübnan’da da harekete geçti. İsrail ordusu güney Lübnan’a girdiğini duyurdu ve kara işgalini genişletme kararı aldı. Savunma Bakanı Yisrael Katz ordunun Lübnan’da ilerleme ve ek mevzileri ele geçirme yetki emri verdiğini açıkladı.

Beyrut’un güneyindeki Dahiye bölgesi, Hizbullah’ın kalesi, İsrail hava saldırılarına maruz kaldı. Hizbullah’a bağlı el-Menar TV binası bombalandı. Son iki günde Lübnan’da 250’den fazla hedef vuruldu, bunların 100’ü tek bir günde gerçekleşti.

Hizbullah da boş durmadı. İsrail’in kuzeyindeki askeri birliklere ve Hayfa’daki bir askeri üsse füze saldırıları düzenledi. Ama Hizbullah’ın mevcut kapasitesi 2006’daki kadar güçlü değil. İsrail’in son yıllarda Hizbullah’ın komuta kadrosuna yönelik sürekli operasyonları (Nasrallah dahil) örgütün operasyonel kabiliyetini ciddi ölçüde zayıflatmıştı.

BM, Lübnan’da en az 30.000 kişinin yerinden edildiğini açıkladı. Sivil kayıplar artıyor: son verilere göre Lübnan’da en az 31 kişi öldü, 149 kişi yaralandı.

İsrail burada çok cepheli bir strateji izliyor: İran’ın nükleer kapasitesini yok ederken, aynı anda İran’ın en güçlü vekili olan Hizbullah’ı da ezmek. Bu, İsrail’in uzun süredir planladığı bir senaryo. İran saldırısı, Lübnan operasyonu için meşru zemin sağladı.

Sivil Kayıplar: Savaşın Karanlık Yüzü

Bu analiz silah sistemleri ve stratejilerle ilgili ama savaşın insani boyutunu görmezden gelmek mümkün değil.

İran Sağlık Bakanlığı’na göre ABD-İsrail saldırılarında 1.045 kişi hayatını kaybetti. Bu rakam artmaya devam ediyor. İran devlet medyasının aktardığı en yıkıcı haberlerden biri, Minab’da bir kız ilkokulunun vurulması oldu. İlk belirlemelere göre 148 öğrenci hayatını kaybetti, 95’i yaralandı.

Bu tür sivil kayıplar, askeri hedef seçiminin ne kadar hassas bir konu olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Hassas güdümlü mühimmat kullansanız bile yoğun nüfuslu alanlarda operasyon yürütmenin maliyeti ağır oluyor. İstihbarat hatası mı, ikincil hasar mı, kasıt mı, bunu şu an bilmek mümkün değil. Ama sonuç ortada: yüzlerce çocuk hayatını kaybetti. Bu gerçek, operasyonun askeri başarısını gölgelemeye yetecek bir insani trajedi.

Türkiye Bu Savaştan Nasıl Etkileniyor?

Türkiye, savaşın tarafı değil ama etkisinden muaf da değil. Enerji ithalatçısı bir ülke olarak Hürmüz krizinin doğrudan muhatabı.

Enerji maliyetleri: Petrol fiyatları 100 dolara yerleşirse Türkiye’nin cari açığında 9 milyar dolarlık bir delik açılıyor. Enflasyona 3-3.5 puanlık ek yük biniyor. Motorine 5.6 liralık zam gelebileceği konuşuluyor.

Zincirleme etkiler: Enerji ithalat maliyetlerinin artması, navlun ve bunker yakıt fiyatlarının yükselmesi, elektrik üretim maliyetlerinde artış ve sanayi girdi maliyetlerinin yukarı yönlü baskı görmesi domino etkisi yaratıyor.

En kötü senaryo: Çatışma 3 ayı aşar ve Hürmüz uzun süre kapalı kalırsa stagflasyon riski ortaya çıkıyor. Enerji maliyetleri üretimi baskılarken, Avrupa’nın resesyona girmesi Türkiye’nin ihracatını zayıflatabilir.

Ama bir de fırsat penceresi var. Türkiye, enerji koridoru rolünü güçlendirme şansına sahip. Azerbaycan ve Orta Asya’dan gelen doğalgaz hatları, Hürmüz’e bağımlı olmayan alternatif güzergahlar olarak değer kazanıyor. LNG ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırmak için bundan daha güçlü bir motivasyon bulmak zor.

Askeri açıdan Türkiye’nin pozisyonu da ilginç. Türkiye’nin savunma ihracatı ve ekonomi analizimizde ele aldığımız gibi, savunma sanayisinin büyümesi bölgesel krizlerde Türkiye’nin elini güçlendiriyor. NATO müttefiki olarak ABD’nin yanında durması bekleniyor, ama İran’la 500 km’lik kara sınırı paylaşıyor. Ankara’nın şu ana kadarki tavrı dikkatli bir denge politikası: Ne İran’ı açıkça kınıyor ne de ABD operasyonuna destek veriyor. Bu denge uzun süre sürdürülebilir mi, o tartışmalı.

Askeri Denge: Kim Kazanıyor?

Beş gün sonra askeri tabloyu değerlendirelim.

ABD-İsrail cephesi:

• Nükleer tesislere ağır hasar verildi (Fordow, Natanz)
• İran füze kapasitesinin önemli bir bölümü imha edildi
• İran’ın dini lideri ve üst düzey komutanlar öldürüldü
• Hava üstünlüğü tartışmasız ABD-İsrail’de
• Kayıplar: 6 ABD askeri, İsrail’de 11 kişi

İran cephesi:

• Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı (ekonomik silah)
• Körfez ülkelerindeki ABD müttefiklerine ciddi hasarlar verdi
• Dubai Havalimanı dahil kritik altyapıyı vurdu
• Hizbullah üzerinden Lübnan cephesini aktif tuttu
• Kalan füze kapasitesiyle saldırılara devam ediyor

Askeri açıdan ABD-İsrail koalisyonu açık ara önde. Hava üstünlüğü, istihbarat üstünlüğü ve teknolojik üstünlük tartışmasız. Ama İran’ın asimetrik avantajları var: Hürmüz kartı, vekil ağı ve kendi topraklarında savunma yapmanın psikolojik avantajı.

Trump savaşın “dört hafta sürebileceğini” söyledi. Bu iyimser bir tahmin. İran’ın rejimi devrilmeden veya kapsamlı bir ateşkes sağlanmadan çatışmanın kısa sürede bitmesi zor görünüyor. İran Dışişleri Bakanı “tırmanmayı durdurmaya yönelik ciddi çabalara” açık olduklarını söyledi ama güvenlik şefi Ali Laricani ABD ile müzakereyi reddetti. İran’ın kendi içinde birleşik bir pozisyon yok, bu da müzakereyi zorlaştırıyor.

Bundan Sonra Ne Olacak?

Bu sorunun kesin cevabını kimse bilmiyor ama birkaç olası senaryoyu tartışabiliriz.

Senaryo 1: Sınırlı savaş (en olası). ABD-İsrail nükleer hedefleri ve füze kapasitesini yok ettikten sonra kara operasyonuna girmeden durur. İran ekonomik baskı (Hürmüz) ve vekil saldırılarla yanıt vermeye devam eder. Birkaç hafta içinde dolaylı müzakereler başlar, Hürmüz kısmen açılır. Bu, Trump’ın “dört hafta” tahmininin temelindeki senaryo.

Senaryo 2: Tırmanma. İran’ın misilleme saldırıları ABD asker kayıplarını artırır, Trump daha geniş kapsamlı operasyonlara yönelir. İran’ın petrol altyapısı, limanları ve ekonomik hedefleri de vurulmaya başlar. Savaş aylara yayılır, Hürmüz tamamen kapanır, petrol 150+ dolara çıkar. Bu senaryo küresel resesyon tetikler.

Senaryo 3: Rejim çöküşü. Hamaney’in ölümü ve askeri kayıplar İran’da iç istikrarsızlık yaratır. Devrim Muhafızları ile ordu arasında çatlak oluşur. Rejim içeriden çözülmeye başlar. Bu, ABD’nin açıkça arzuladığı ama en düşük olasılıklı senaryo. İran’ın iç güvenlik aygıtı son derece güçlü ve baskı altında daha da sertleşme eğiliminde.

Senaryo 4: Bölgesel yayılma. Savaş Lübnan, Irak, Yemen ve Suriye’ye yayılır. İran’ın vekil ağı koordineli bir şekilde harekete geçer. Hizbullah tam kapasiteyle İsrail’e saldırır, Husi’ler Kızıldeniz’i bloke eder, Irak’taki milisler ABD üslerini hedef alır. Bu, en kötü senaryo ve küresel enerji arzı açısından felaket anlamına geliyor.

Bence en olası senaryo 1 ve 2’nin bir karışımı. Savaş sınırlı kalmak isteyecek ama her iki tarafın da tırmanmayı durdurmakta zorlanacağı anlar olacak. İran’ın Hürmüz kartını ne kadar süre oynayabileceği ve ABD’nin buna nasıl karşılık vereceği, savaşın seyrini belirleyecek en kritik değişken.

Kesin olan bir şey var: Ortadoğu bir kez daha dönüm noktasında. Hamaney sonrası İran, Hürmüz krizi ve bölgesel güç dengelerinin yeniden şekillenmesi, önümüzdeki ayları değil yılları belirleyecek gelişmeler. Bu analizi takip etmeye devam edeceğiz.